Weblog

Als groot muziekliefhebber heb ik mezelf nooit één seconde schuldig gevoeld bij het illegaal downloaden van muziek. Naar mijn idee kunnen zowel liefhebbers als muzikanten volop profiteren van de mogelijkheden die internet hen biedt. Illegaal muziek downloaden werkt voor beide partijen drempelverlagend.

Wanneer je een aantal jaar geleden een nieuw album wilde beluisteren was je gedwongen om op een drukke zaterdagmiddag netjes op je beurt te wachten bij de lokale CD-zaak. Uit goed fatsoen liet ik het zelf dan ook maar bij één album. Er stonden immers weer andere klanten te wachten. Gelukkig ligt deze tijd achter ons. Zelfs niet met een klein beetje nostalgie kijk ik hier op terug. Wat is het immers relaxed om als je een leuk nummer op de radio hoort gelijk via een meta torrent search engine te checken of het bijbehorende album te downloaden is. Hiervan maak ik ook regelmatig gebruik als bij een online muziek shop, onder een voor mij al bekend en goed album, iets vermeld staat als:"liefhebbers van deze cd bestelden ook". Zo heb ik de afgelopen jaren erg veel nieuwe muziek ontdekt, welke ik zeker niet had leren kennen als ik hiervoor telkens de deur uit had gemoeten. Met grote regelmaat bezoek ik later, na het illegaal downloaden van muziek van zo’n act, alsnog concerten of koop live CD/DVD’s. Dit levert hen financieel in elk geval meer op dan wanneer die eerste drempel van kennismaking niet zo eenvoudig te nemen was geweest.

Minder schakels

De grootste winst die het internet voor muzikanten heeft opgeleverd is een veel onafhankelijkere positie ten opzichte van platenmaatschappijen. Een muzikant hoeft niet meer persé bij een label getekend te hebben om onder de aandacht van muziekliefhebbers te kunnen komen. Het meest sprekende voorbeeld van de laatste jaren hiervan is waarschijnlijk Esmee Denters die haar eerste stappen naar bekendheid gewoon vanuit haar slaapkamer via YouTube zette. Een platenmaatschappij is dus niet meer die allesbeslissende filter op de weg naar een groot publiek. Ook al lang bekende acts communiceren steeds vaker rechtstreeks met hun fanbase en zijn onder meer voor de promotie, distributie en verkoop van hun muziek niet meer afhankelijk van een aantal andere schakels die men vroeger gewoonweg niet kon passeren.

Nieuwe muziek is vaak als eerste te beluisteren op de eigen MySpace pagina. Via de eigen site zijn muzikanten in staat om een meer directe band met hun fans op te bouwen. Reacties op het forum (meestal onderdeel van de site) laten zien wat leeft onder fans. Muzikanten kunnen zo "hun aanbod" ook beter afstemmen op de wensen van hun publiek. Hierbij kun je onder andere denken aan de verkoop van merchandise op continu basis via een eigen webshop. Voorheen kon een act deze "waar" vrijwel uitsluitend slijten tijdens concerten. Mijn veronderstelling is dat deze nieuwe mogelijkheden de inkomstenstroom behoorlijk kunnen doen laten toenemen.. Zeker als je het slim aanpakt.

Touwtjes in eigen hand

Twee bands die, in mijn ogen, bijvoorbeeld optimaal gebruik maken van internet zijn Marillion en Radiohead. Toen Marillion  in 2003 door EMI (platenmaatschappij waar ze jarenlang onder contract stonden) aan de kant werd geschoven, besloten ze alle touwtjes zelf in de hand te nemen. Via met name fanclubs in diverse landen, de eigen site en nieuwsbrieven riepen ze fans op hun volgende album voor te financieren. Fans betaalden vervolgens in grote getale dus al voor een album dat nog moest worden opgenomen. Vanzelfsprekend werden deze fans wel een aantal extra’s in het vooruitzicht gesteld. Zo zou onder meer hun naam vermeld worden in het tekstboekje bij de CD. Dat het aan de man brengen van de nieuwe CD op deze wijze succesvol is geweest, bewijst een herhaling van de actie welke tot 1 maart liep. Ik weet zeker dat voor de heren van Marillion zelf dezer dagen veel meer aan de strijkstok blijft hangen dan in hun EMI periode.

Een band die wat meer publiciteit heeft gehaald met hun actie is Radiohead. Vorig jaar oktober bood deze act via de eigen site hun nieuwe album te downloaden aan. Heel bijzonder was dat belangstellenden zelf mochten bepalen wat ze hiervoor betaalden. Ook "voor niks" downloaden was gewoon mogelijk. Dit leek in eerste instantie een soort van commerciële zelfmoord. Toch blijkt een aantal maanden later dat de actie Radiohead zeker geen windeieren heeft gelegd. Onlangs is het album alsnog als "fysieke CD" verschenen en toch direct binnengekomen op 1 in de Britse albumlijst. Dit terwijl het album dus in principe al een aantal maanden gratis te downloaden was.

Nieuwe inkomstenbronnen

Op termijn kunnen muzikanten het gratis aanbieden van hun muziek via internet het best als een uitstekend promotiemiddel gaan zien. Dat is tenminste mijn overtuiging. Regelgeving proberen af te dwingen welke het illegaal downloaden een halt toeroept, is uiteindelijk gewoon een gevecht tegen de bierkaai. Zoals al eerder besproken kunnen muzikanten beter een aantal andere alternatieve inkomstenbronnen benutten. Zo lijkt, ondanks de alsmaar stijgende prijzen van concertkaartjes, het aantal concertbezoekers alleen maar toe te nemen. Muziekliefhebbers geven dus wel graag geld uit om muziek "live" te zien. Maak daar als muzikant gebruik van. Geef meer concerten en probeer "aanbod" te creëren dat in het verlengde hiervan ligt.

Heel vaak heb ik zelf direct na een concert het gevoel: wat zou ik dit graag nog een keer terugzien of luisteren. Ik sta daarin ongetwijfeld niet alleen. Het heeft me daarom verbaasd dat tot voor kort nog nauwelijks op deze bestaande behoefte werd ingespeeld. Een eerste aanzet om wel aan de behoefte te voldoen wordt door Fabchannel geboden. Via deze site konden al enige tijd een beperkt aantal concerten worden teruggekeken voornamelijk opgenomen in Paradiso. Nu recent een partnership gesloten is met het grote label Universal Music wordt het aanbod flink uitgebreid. Ook worden voorzichtig al wat van deze concerten als download aangeboden. Hopelijk vormt dit een eerste goede stap naar de situatie dat je als concertbezoeker na afloop voortaan dit zelfde concert tegen betaling kunt downloaden. Zeker omdat hier geen al te hoog prijskaartje aan hoeft te hangen en je bezoekers zo’n download al kunt verkopen op de avond van het concert (middels bijvoorbeeld het verstrekken van een unieke downloadcode), schat ik in dat de meeste geïnteresseerden gewoon "de legale weg" bewandelen om in bezit te komen van de concertopnamen. Kortom, internet biedt als medium nog voldoende kansen waar zowel muziekliefhebber als muzikant baat bij kunnen hebben.