Het gebruik van online (streaming) mediadiensten is sterk in opkomst. Spotify en Netflix zijn de bekendste voorbeelden. Uit de Smart Electronics Monitor van Multiscope blijkt dat ook Blendle en Uitzending Gemist flink aan de weg timmeren. Vorig jaar was er uitbreiding in het aanbod van online mediadiensten met de lancering van Elly’s Choice (2014), Bliyoo (2015) en Telekids Boeken (2015). Platforms waarbij je voor een vast bedrag per maand toegang krijgt tot e-books. In de volksmond worden dergelijke platforms ook wel Spotify voor boeken genoemd. In tegenstelling tot het business model van Spotify is het echter de vraag of het huidige business model van deze e-bookplatforms voldoende aansluit bij de vraag in de markt.

Driekwart Nederlanders geen fanatiek boekenlezer

Hoewel negen op de tien Nederlanders wel eens een boek lezen, is er een groot verschil in de mate waarin men boeken leest. Slechts een kwart van de Nederlanders leest ongeveer een boek per week. Driekwart is dus minder fanatiek boekenlezer. Zij lezen slechts één of minder boeken per maand. De meeste boekenlezers nemen nog steeds een papieren exemplaar ter hand (89%) en één op de drie boekenlezers leest wel eens een e-book.

Drie op de tien downloaden illegaal e-books

E-booklezers maken maar beperkt gebruik van abonnementen op e-bookplatforms als Elly’s Choice, Bliyoo en Telekids Boeken. De meeste e-booklezers downloaden gratis e-books (60%) of kopen ze (40%). Illegaal downloaden is ook een veelgebruikte manier om aan e-books te komen (31%).

Hoge aanbeveling, laag gebruik

Platforms als Elly’s Choice en Bliyoo hebben naast een lage naamsbekendheid ook een beperkt aantal gebruikers. Opvallend is dat de gebruikers van Elly’s Choice het platform wel in hoge mate aanbevelen (hoge NPS). Abonnees zeggen het platform in de toekomst echter minder te gaan gebruiken. Reden is dat Elly’s Choice minder intensief gebruikt wordt dan abonnees vooraf – bij het afsluiten van het abonnement – verwacht hadden.Ondanks de scherpe prijs van een jaarabonnement (120 boeken voor €36) krijgen veel abonnees tóch het idee dat ze onnodig geld uitgeven. Men komt gewoonweg niet toe aan het lezen van tien boeken per maand. De vraag die daardoor gesteld kan worden: sluiten de huidige abonnementsvormen van e-bookplatforms wel goed aan bij de behoeften van de consument?

Kleine doelgroep

Door het min of meer uitsluiten van deze minder fanatieke lezers binnen de kleine groep e-booklezers, beperken e-bookplatforms zich op voorhand tot een kleine doelgroep. Als de minder fanatieke lezer al een e-book leest, is het altijd nog voordeliger om af en toe losse e-books te downloaden dan een abonnement op een e-bookplatform af te sluiten. Zelfs het kopen van drie losse e-books is in veel gevallen goedkoper dan een abonnement op een e-bookplatform.

Gemiste kansen op groter succes

Het aantal e-booklezers in Nederland neemt gestaag toe en deze groeiende groep consumenten bekijkt de opties om aan e-books te komen. Deze ontwikkelingen bieden op het eerste gezicht voldoende kansen. E-bookplatforms zijn dan ook een mooie aanvulling binnen het toenemende aanbod van online mediadiensten en een goede uitkomst voor de fanatieke (e-book)lezer. Het toevoegen van lichtere abonnementsvormen voor de minder fanatieke lezer – en zodoende het vergroten van de doelgroep – is echter het overwegen waard.

Toelichting Smart Electronics Monitor

De Smart Electronics Monitor is het onderzoek naar slimme elektronica en mediadiensten. In het rapport worden cijfers, trends en toekomstige ontwikkelingen van ongeveer 50 elektronica en mediadiensten, zoals smart tv, Apple TV, Playstation 4, e-reader, Netflix, Spotify, Bliyoo en RTL XL, gepresenteerd.